Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe przepisy o Państwowej Inspekcji Pracy. Ich głównym celem jest skuteczniejsze przeciwdziałanie przypadkom zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi w sytuacjach, gdy charakter wykonywanej pracy wskazuje na istnienie stosunku pracy.
Najważniejszą zmianą jest przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień w zakresie przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Jeżeli w trakcie kontroli inspektor stwierdzi, że wykonywana praca spełnia przesłanki stosunku pracy określone w Kodeksie pracy, w pierwszej kolejności nakaże usunięcie naruszenia. Następnie, jeśli pracodawca nie zastosuje się do tego polecenia, możliwe będzie wydanie decyzji administracyjnej o przekształceniu umowy. Zarówno pracownik, jak i pracodawca będą mogli odwołać się od tej decyzji do sądu pracy.
Nowe przepisy nie oznaczają zakwestionowania wszystkich umów cywilnoprawnych. Umowy zlecenia, umowy o dzieło czy współpraca w formule B2B nadal pozostają dopuszczalnymi formami współpracy, jeżeli odpowiadają rzeczywistemu charakterowi wykonywanej pracy. Reforma dotyczy wyłącznie przypadków, w których umowy cywilnoprawne są wykorzystywane do obejścia przepisów prawa pracy.
Ustawa wprowadza również rozwiązania usprawniające funkcjonowanie Państwowej Inspekcji Pracy, w tym możliwość prowadzenia części czynności kontrolnych zdalnie, wydawania interpretacji indywidualnych dla pracodawców oraz szerszego wykorzystania danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Krajowej Administracji Skarbowej przy planowaniu kontroli.
Reforma wzmacnia ochronę praw pracowników, a jednocześnie sprzyja uczciwej konkurencji między przedsiębiorcami, zapewniając skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujących przepisów prawa pracy.
Więcej informacji na stronach:
- https://www.gov.pl/web/rodzina/reforma-panstwowej-inspekcji-pracy
